Açıklama: Yarım uyak sadece tek sessiz harf benzerliğine değil çok az örnekleri olsa da tek sesli harf benzerliğine de dayanır. Bu dizelerde de en sonda yer alan "-u" sesleri görevleri aynı olmadıklarından redif değil yarım uyak (kafiye) görevindedir. Q Şiirde dizelerin hece sayısına veya hecelerin ses değerine göre bir uyum içinde olmasıdır. Yukarıda tanımlanan şiir terimi hangisidir? answer choices. kafiye. redif. ölçü. ahenk. Question 6. Yazarınses akışını sağlayan kafiye, redif gibi ahenk unsurları fark edilir. Kafiye ve redif terimleri kullanılmaz, bunların çeşitlerine değinilmez. Şiirin duygu, düşünce ve hayalleri ifade eden derin bir anlatım olduğu kavranır. Kafiyelerbu kelimelerden önceki (derya, dünya ve rüya) kelimeleri üzerindedir. 3. Ancak kelimeler sesteş ise (yani imlaları bir, anlamları ayrı) kafiye olur. İsterim haftada bir nâme bu yaz; Yazacaksan dediğim veçhile yaz. Birinci mısradaki ‘’yaz’’ mevsim anlamındadır. İkinci mısradaki ‘’yaz’’ ise ELHAN-I ŞİTA ŞİİRİNİN KAFİYE VE REDİFLERİ,KAFİYE ŞEMASI,TEMASI,SESE DAYALI SANATLAR ÖLÇÜSÜ,NAZIM TÜRÜ,NAZIM BİÇİMİ,AHENK UNSURLARI,YAPI UNSURLARI, AHNEK UNSURLARI. ÖLÇÜSÜ: ARUZ ÖLÇÜSÜ. UYAK VE REDİFLERİ. SESE DAYALI SANATLAR : Aliterasyon ve asonans. Mejt. Dünya çapında pek çok farklı ülke ve tarih üzerinden şiirlere bakıldığında, uyağın ne zaman çıktı bilinmiyor. Her ne kadar ölçeğin bulunuşundan sonra ortaya çıktığı düşünülse dahi bunun kesin kanıtları yok. Hatta eldeki belli başlı bulgulara göre bazı ülkelerde uyak hiç bulunmuyor. Bazı ülkelerde ise yoğun olarak değerlendiriliyor. Ancak bilinen bir şey var ki, kafiye birçok farklı çeşitleriyle geçmişten günümüze oldukça fazla kullanılmış şiir öğeleri arasında yer Nedir, Çeşitleri Nelerdir?Mısraların sonlarında yer alan ve okunuş ile yazılışları aynı olan, ancak görev ve anlamları açısından farklı olan kelime ile ekler kafiye olarak bilinir. Şiirin daha etkin ve anlatılmak istenenin karşı tarafa aktarılması konusunda kafiye büyük öneme sahiptir. Bu doğrultuda kullanılan değişik kafiye çeşitleri Yarım kafiye,- Tam kafiye,- Zengin kafiye,- Tunç kafiye,- Cinaslı kafiye,Bu dört farklı kafiye çeşidi ile beraber dünya çapında bilindik pek çok önemli şair, şiirlerinde çok sık kullanmıştır. Günümüzde de pek çok önemli şair hala kullanmaya devam ediyor. Şirin anlamını açık şekilde ortaya çıkaran ve daha etkili bir anlatım üslubu sağlayan kafiye, hala şiir konusunda önemli bir yere ile Uyak Konu AnlatımıÖrnekler üzerinden ele alındığı zaman uyak çok daha etkin şekilde kafiye Tek ses benzerliğine dayanmış olan kafiye şeklinde çektiğim kimler çekerGözlerim kanlı yaş dökerBulanık Bulanık AkarDağlarım sileyim şimdi Kul MustafaTam kafiye İki ses benzerliği üzerinden ele alınan kalan gözlerimin nurunu yordumKimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordumHülyamı tutan bir büyü var onda diyordumZengin kafiye 3 veya daha fazla ses üzerinden oluşturulmuş gün başladı gün doğmadan yolculukSoğuk bir mart sabahı… Buz tutuyor her yer solukCinaslı kafiye Anlamları aynı olan, ancak yazılışları ve okunuşları benzer şekilde bulunan kelime veya kelime grupları olarak dile getirmek kondun a bülbülKapımdaki asmayaBen yarimden vazgeçtimGötürseler asmayaGörüldüğü üzere bu şekilde farklı kafiye çeşitleri ile beraber günümüzde pek çok şair değişik şiirleri ele almaktadır. Oluşturulma Tarihi Mayıs 21, 2021 0341Türkçe dersinin en sevilen konularının başında kafiye ve çeşitleri gelmektedir. Kafiye konusu son derece zevkli ve kolay anlaşılan bir konudur. Sizler için Kafiye nedir ve çeşitleri nelerdir? Kafiye nasıl bulunur? Kafiye örnekleri ile konu anlatımı hakkındaki bilgileri dersinin çok geniş bir konu yelpazesi vardır. Genellikle, Türkçe dersi konuları rahat bir şekilde anlaşılan konulardır. Tabi, zor ve karmaşık olan konuları olduğu da söylenebilir. Zevkli konulardan biriside kafiye konusudur. Birçok kişinin ilgi duyduğu bu konuyu anlamak için konu hakkındaki detaylı bilgileri iyi bir şekilde Nedir?Kafiye; mısra sonlarında yer alan, yazılışları ve okunuşları aynı olan kelimelerde bulunan ses benzerliğine verilen addır. Bu kelimelerin görevleri ve anlamları ise farklıdır. Kafiyenin diğer ismi ise uyaktır. Kendine has kuralları olan uyağın birçok çeşidi seni seviyorum,Gizlice..El-pençe duruyorum,Yüzüne bakıyorum,Kafiye konusunda bilinmesi gereken bir kavramda redif'tir. Redif; kafiyeye benzer özellikler gösterse de redif olan kelimelerin okunuşları, yazılışları, görevleri ve anlamları aynıdır. Mısra sonlarında oluşan bu duruma redif adı Bu ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yollar,Uykuya varmış gibi görünen yılan Çeşitleri Nelerdir ve Nasıl Bulunur? Yarım KafiyeYarım kafiye olarak bilinen bu kafiye çeşidinde tek ses benzerliği olması kendimi bu göle atamElimi uzatıp yavruyu tutama-t ve tu-t2. Tam KafiyeTam kafiye türünde iki ses benzerliği gözünde aşkı seçmiyorOnlardan kalbime sevda geçmiyors-eç ve g-eç KafiyeÜç veya daha çok sesin benzediği durumlarda zengin kafiye ortaya gün başladı gün doğmadan yolculuk,Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her solukyolcu-luk ve so-luk KafiyeÜçten fazla sesin benzediği durumlarda bir kelimenin diğer kelime içerisinde yer alması ile tunç kafiye ağlarsa bir anam ağlarCiğerden koparsa eğer yüreği dağlarağlar ve dağlar KafiyeMısra sonlarında yer alan kelimelerden anlamları aynı fakat okunuşu ve yazılışı farklı olan kafiye gezdiren yer yer seniArşa çıksan âkibet yer yer seni.yer yer ve yer yerDizilişlerine Göre Kafiye ÇeşitleriKafiyeleri dizilişlerine göre ayırmak için son seslere bakılır. Mısra sonlarındaki ses benzerliği belirli bir düzene göre gider. Bu kafiye türleri;1. Düz Kafiye- "a a a b", "bbbc", "cc" ve "a a b b" şeklinde olan kafiye Çapraz Kafiye- "a b a b" ve "cdcd" şeklinde olan kafiye Sarma Kafiye- "a b b a" ve "cddc" şeklinde olan kafiye ÖrnekleriÖrnek-1Yürü bre Dadaloğlu’m yürü gitDertli dertli Çukurova yolun tutBunda suçum varsa Hakk’a tövbe etÖrnek-2Koyun verdi kuzu verdi süt verdiYemek verdi ekmek verdi et verdiKazma ile döğmeyince kıt verdi Örnek-3Kalsan da bir yer için, aslında hep gidiyorsun,Şimdi, acının ormanından geçiyorsun. Örnek-4 Ben sana bülbül, bana sen gülşen olKo beni ağlayayın, sen gül, şen ol. Örnek-5 Niçin kondun a bülbülKapımdaki asmayaBen yârimden vazgeçmemGötürseler asmaya Örnek-6Bir kucak sadece sancılı ve keskin değilBir kucak sadece umursamaz ve bezgin değilÖrnek-7 Bilmem ki yaz mı gelmişNiçin açmış gül erkenAklımı kayıp ettimNazlı yarim gülerken UYAK KAFİYE – REDİF – İÇ KAFİYEa- KAFİYE *Mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine kafiye tutuşmadan aylarca yummadım gözümü,Nücuma sor ki, bu kirpikler uyku görmüş mü?Not Bir mısrada ekte diğer mısrada kökte olsa da kafiyedir. Önemli olan anlam ve görevlerinin farklı Nasıl Bulunur?*Bir şiirde kafiyeyi bulmak için öncelikle şiirin mısraları arasındaki ses uyumu bulunur. *Bunun için her mısraın son kelimesinden başlanarak benzer olan kelimeler işaretlenir. *Aynı anlam ve görevdeki ek ve kelimeler ayrılır. Bunlar rediftir.*Geri kalan, aynı anlam ve görevde olmayan sesler kafiye olarak alınır.*Örneğin farklı dizelerin son kelimeleri “göller” ve “seller” olsun. * “-ler” aynı anlam ve görevde olduğu için kafiye olmaz. Rediftir.*“-l” sesleri benzemektedir. “-l” kafiyeyi Uyak Çeşitleria1- Yarım Kafiye*Tek sesin benzeşmesi ile oluşan gelen boran kış gibi Şahin pençesinde yavru kuş gibi Seher sabahında rüya düş gibi Çağıta bağırta aldı dert beni/Not Bazı kaynaklarda oluşma yerleri ağızdaki şekillenme noktaları birbirine yakın olan ünsüzlerin de c-ç, c-j, s-ş, l-r, ğ-y, ka-ke, d-t, z-s yarım uyak yapıldığı görülmektedir. “Şehrin eleminden bir uzak merhaledeydim,Fânîleri gökten ayıran perdeye değdim.”Bu bilgiye göre beyitte -dim ekleri redif, ağızdaki şekillenme noktaları birbirine yakın olan y ve ğ sesleri ise yarım uyaktır.a2- Tam Kafiye*İki sesin benzeşmesiyle oluşan kalan gözlerimin nurunu yordum,Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordum,Hulyamı tutan bir büyü var onda Dişi bir parsın elâ gözleri Zengin Kafiye*Üç ya da daha çok sesin benzeşmesi ile oluşan kafiyedir. Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk,Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her Cinaslı Kafiye*Anlamları ayrı, fakat yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarının mısra sonunda tekrarı ile oluşan kafiyedir.*Aynı kelimenin tekrarı rediftir, cinas kondun a bülbülKapımdaki asmayaBen yârimden vazgeçmemGötürseler asmayaa5- Tunç Kafiye*Kafiyeyi oluşturan sözcüklerden birinin diğerinin içinde geçmesine “tunç kafiye” denir.*Tam ve zengin kafiyelerden ve rediften eski bir cami avlusuMermer şadırvanda şakırdayan su >>>su’lar tunç kafiye tam kafiyeGarbın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvarBenim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var >>>var’lar tunç kafiye zengin kafiyeDüşmanın sitemi yürekler ezerİnsan bu kahr ile canından bezer Gülşende yabancı köpekler gezer Erler meydanında insan kalmamış.>>> ezer’ler tunç kafiye ez’ler tam kafiye, er’ler redifb- REDİF*Mısra sonlarında yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve kelime gruplarının tekrar edilmesine "redif" Redif, şiirde, ek, sözcük, sözcük grubu veya dize halinde ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yollar sözcük halindeUykuya varmış gibi görünen yılan yollarBaşını kaldırarak boşluğu dinliyordu ek halindeGökler bulutlanıyor, rüzgâr serinliyorduDağlar ile taşlar ileÇağırayım Mevlam seni dize halindeYuvadaki kuşlar ileÇağırayım Mevlam senic- İç Kafiye*Mısra içinde fazladan yapılan ve mısra sonlarındaki uyakla uyumlu olan ses hicran yanar cânım döker kan çeşm-i giryânımUyarır halkı efganım kara bahtım uyanmaz mı./Not Cümlelerin ya da bir cümle içinde birden çok sözcüğün sonlarındaki ses benzerliğine seci denir. Seci, düzyazıda nesirde kullanılan uyak olarak da tanımlanabilir. Örnek“İlahi, kabul senden, ret senden; şifa senden, dert senden. İlahi, iman verdin, daim eyle; ihsan verdin, kaim eyle.”Kafiye Anlayışlarıa Göze göre kafiye anlayışı*Divan şairleri tarafından benimsenen kafiye anlayışıdır.*Arap alfabesine göre çıkış noktaları birbirine yakın olan seslerin aynı ses sayılması bu anlayışta kafiye olarak kabul edilmez.*Bu anlayışa göre dize sonlarında mutlaka aynı ses nurundan iken muktebesMihr ü mehe etmek işaret abes”abes → عبتmuktebes → مقتبسdizelerinin son sözcükleri Arap alfabesine göre iki ayrı harfle “se ve sin” yazıldığından kafiye olarak kabul edilmez. *Göze göre kafiye benimsendiği için bu iki sesin görünüşleri birbirinden Kulağa göre kafiye anlayışı*Sadece ses benzerliğinin benimsendiği kafiyedir. *Çıkış noktaları aynı olan sesler dize sonlarında tekrarlandığında kafiye kabul edilir.*Örneğin; dize sonunda Arap alfabesinde “se” – “sin” veya “sin” – “sad” harfleri kafiyeli kullanılabilir. Ya da “ç” ve “ş” harfleri kafiyeli sayılabilir.*İslamiyet’ten önceki dönemde, halk şiirinde ve tekke şiirinde, Servet-i Fünun ve sonraki tüm dönemlerde edebiyatımızda hâkim olan kafiye Şeması Uyak Düzenia. Düz Kafiye “aaaa”, “aaba”, “aaab”, “aabb”Hiç anılmaz olmuş atalar adı, aBeşikte bırakmış ana evladı. aKırılmış yetimin kolu kanadı, aZulüm pençesinden amân kalmamış. bb. Çapraz Kafiye “abab”Hayran olarak bakarsınız da aHülyanızı fetheder bu hali bBeş yüz sene sonra karşınızda aİstanbul fethinin hayali bc. Sarma Kafiye “abba”En son Bektaş Ağa çöktü diz üstü. aTitrek elleriyle gererken yayı, bHer yandan bir merak sardı alayı, bOk uçtu, hedefin kalbine düştü. ad. Mani Tarzı Kafiye “aaba”Ağam derim naçarım aİnci mercan saçarım aDünya deniz olunca bBen kuş olup kaçarım ae. Örüşük Kafiye aba bcb cdcHayat yolu ortasında kendimi aKaranlık bir orman içinde buldum. bAnladım yolumu kaybettiğimi. aAklıma geldikçe hâlâ korktuğum bBir yabani, haşin, büyük ormanı cAnlatırken bile ürperiyorum. b Redif Nedir Nasıl Bulunur? Redif Örnekleri Atalarımızın ”şevkin zirvesine fırlamak için’’ uyguladıkları redif örnekleri de isimlendirme ve ölçüt bakımından kafiye örneklerine benzerlik gösterir. Mısra sonunda, kafiyenin son harfinden reviden sonra gelen, aynı görevdeki eklere ve yazılışı ve anlamı aynı olan kelimelere redif denir. Halk Edebiyatı’nın Aşık Edebiyatı dalında redife dönerayak ismi verilir Divan Edebiyatı örneklerine göre “redif, Türk edebiyatına İranlılardan girmiştir. Oysa kafiyenin kökeni Arap Edebiyatına dayanır. Redifin en önemli görevi, kafiye bulmakta güçlük çekilen kelimeleri dize sonunda getirebilmekte sağladığı kolaylıktır. Not Redifler ek / kelime / ek+kellme / kelime+ek / kelime grubu vb. şekilde gruplandırılabilir. Safâ-yı aşkı kim anlar kiminle söyleşelim a Vefâ-yi aşkı kim anlar kiminle söyleşelim a Leskofçalı Gâlip Kıyıya dalgalar vurmaz olunca a Bütün tılsımını tüketir zaman b Dostlar hatırımı sormaz olunca a Bana yalnızlığı öğretir zaman b Hümeyra Yargıcı Yukarıdaki redif örnekleri için, farklı tasnif grupları bulunabilir. Bütün rediflere aynı ses, hece, kelime, kelime grubu ile yapılmış gibi sadece redif deyip geçemeyiz. Bu konuda da ölçütler geliştirmek gerekir. Başka Bir Kaynak Dize sonlarında, uyaktan sonra gelen aynı an­lamdaki sözcüklere ya da aynı görevdeki eklere denir. Bundan anlaşılacağı gibi, rediflerin bir bölümü sözcük, bir bölümü de ektir. Gündüzler size kalsın, ver in karanlıkları örtün, üstüme Örtün şer in karanlıkları Bu parçada “karanlıkları” sözcükleri aynı anlamda olduğundan, sözcük halinde durumunda rediftir. -in” ekleri, kişi ekidir; aynı görevdedir. Kişi ekinden önceki İki sese dayalı ses benzerliği, kafiyedir. Üstümüze gelen boran, kış gibi Şahin pençesinde yavru kuş gibi Seher sabahında rüya düş gibi Çağırta bağırta aldı dert beni . Bu parçada “gibi” sözcükleri redif, “ş” sesi uyaktır. Siyah kaküllerin dökmüş Kail güllere güllere Ala gözlerini dikmiş ince yollara yollara Bu parçada “-miş” eki, her iki sözcükte de geçmiş zaman ekleri olarak aynı görevde kullanıldığından ek halinde rediftir, “-lere” ve “-lara” eklerinde de çoğul eki ve durum ekleri hal ekleri aynı görevde olduğundan ek halinde rediftir. Bu eklerden önceki, “k” ve “I” sesleri uyaktır. Elini koynuna sokma Seni sen den sakınırım Sen bir kuzu ben bir kurdum Seni ben den sakınırım Bu parçada “sakınırım” sözcükleri” ve “den” durum ekleri rediftir, “-den” durum ekinden önceki iki sese dayalı benzerlik, uyaktır. Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A Aruz ölçüsü Fars edebiyatında ait olup Türk edebiyatına, Arap edebiyatından geçmiştir. B Zihaf, bir aruz kusuru olup uzun heceyi kısa okumaktır. C Halk şiirinde mısraların bölümlerine ayrılmasına durak denir. D Aruz ölçüsü, divan edebiyatında sıkça kullanılmıştır. E Redif için ses benzerliği değil görev ve anlam benzerliği aranır. ÇÖZÜM B, C, D, E seçeneklerindeki bilgiler doğrudur. Fakat, aruz ölçüsü Arap edebiyatına ait olup bizim edebiyatımıza Fars edebiyatından geçmiştir. Genel

kafiye ve redif bulma örnekleri