UE4F. İLAVE TUZA GEREK YOK Prof. Dr. Ziya Mocan, ’’Tansiyon hastalarına tuz kesinlikle verilmemesi gerekiyor. Çünkü tuz içerdiği sodyum nedeniyle damarlarda kasılmaya yol açar ve tansiyonu yükseltir. İnmelere yol açar, böbreklerde kötü etkisi var. Alınan sodyum 2-3 gr olmalı” dedi. Normal besinlerden yeterli tuzu aldığımızın altını çizerek, “İlave etmeye gerek yok” ifadelerini kullandı. “Deniz tuzu, kaya tuzu, himalaya tuzu hepsinde alınan soydum oranı aynıdır” sözleriyle devam etti. Prof. Dr. Mocan,“Bilime inanacaksınız, yapılan araştırmalar var. Havadan şeylere inanmamız Orta Çağ’a götürür bizi, her şekilde bilime ve bilimsel çalışmalara inanmak zorundayız” ifadelerini kullandı. Malulen emeklilik şartları arasında diyabet hastaları da yer alıyor. Ancak belli prim ve yıl şartı da bulunuyor. Emeklilik için en az yüzde 60 rapor gerekiyor unutmayın... Sosyal güvenlik mevzuatımız çalışma gücünü belli oranda kaybeden sigortalılara erken emeklilik hakkı tanıyor. Eğer doğuştan ya da sigorta olmadan önce bir engel varsa, yaş şartına bakılmadan daha az sürede emeklilik imkanına kavuşuluyor. Bunun için en az yüzde 40 oranında vergi indirimi almak şartı bulunuyor. Yine sigorta olduktan sonra ortaya çıkan rahatsızlıklarda da malulen emeklilik ya da iş görmezlik gibi kolaylıklar sunuluyor. Burada ise en az yüzde 60 oranında iş göremezlik raporu gerekiyor. Malulen emeklilikte şartlar oluşmuşsa bekleme olmadan emeklilik hakkı veriliyor. İkisinin arasındaki bir diğer fark ise engelli vergi indirimi ile emeklilikte sonradan çalışma durumu olurken malulen emeklilikte çalışılınca maaş kesiliyor. Bu noktada özellikle malulen emeklilik açısından diyabet şeker hastalarından çok fazla soru geliyor. O yüzden bugün bu konudaki bilgileri sizinle paylaşmak istiyorum. HANGİ ŞARTLARDA OLUŞUYOR Son yıllarda diyabet hastalığının yaygınlaşması ve çalışmayı engelleyici boyutlara ulaşması malulen emeklilik taleplerini de artırdı. Bu konuda bazı şartlar bulunuyor. Öncelikle malulen emeklilikte rahatsızlığın sigorta olduktan sonra, yani çalışırken ortaya çıkması ve çalışma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması gerekiyor. Bunun yanında en az 5 yıl yani 1800 gün prim ödenmiş olması da isteniyor. Tabii çalışma gücünün kaybının sevk edilen hastane raporuyla belirlenmesi ve bu raporun SGK tarafından da onaylanması şartı aranıyor. Onaylanmaması durumunda itiraz edilebiliyor. İtirazın ardından konu hakem hastaneye gidiyor ve orada sonuçlandırılıyor. Eğer diyabet hastalığınız sizin çalışma gücünüzün yüzde 60 oranında kaybına yol açmışsa malulen emekli olabilirsiniz. BU DURUMU DOKTOR RAPORU BELİRLER SGK Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nde şeker hastalarının malulen emekli olabilmeleri için rahatsızlığın insan vücudunda en az üç organı bozması gerektiği de belirtiliyor. Tabii bu durumu yine doktor raporları belirleyecek. Bu yönetmeliğin eklerinde hangi hastalıkların malulen emeklilik için geçerli olacağı da sıralanıyor. Buradan kendi rahatsızlığınız ile ilgili kurallara bakarak emekli olup olamayacağınızı kontrol edebilirsiniz. SGK'YA BAŞVURU YAPMANIZ GEREKLİ Malulen emeklilik için öncelikle sizin başvuruda bulunmanız gerekiyor. SGK'ya müracaat ederek malulen emeklilik imkanından yararlanmak istediğinizi belirtmelisiniz. Burada durumunuz incelenerek bir hastaneye yönlendirilmeniz sağlanacaktır. Ardından hastaneden çıkacak rapora göre de işlemler devam edecektir. MAAŞ FARKLI DEĞİL Kamuoyunda çok konuşulan bir konu da malulen emeklilikte maaşın düşük olması. Aslında tüm emekliliklerde maaşlar aynı şekilde hesaplanıyor. Yani primlerinize daha doğrusu prime esas kazançlarınıza yani SGK'ya bildirilen maaşlarınıza bakılıyor ve hesaplama yapılıyor. Dolayısıyla malulen emeklilikte farklı bir uygulama yok. Ancak takdir edilir ki 1800 günle emekli olan birisinin primi az olmasından dolayı maaşı da düşük olmaktadır. 45 SAATİ GEÇERSE MESAİ ÖDENİR Fazla çalışma yaptığımızda fazla mesai ücretimiz nasıl hesaplanır? Reyhan UZUN İş kanununun 41. maddesi uyarınca fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir. Fazla mesai ücreti brüt ücret üzerinden hesaplanır. Örneğin, brüt saat ücreti 10 TL olan bir işçinin ay içinde 5 saat fazla çalışma yapması halinde normal ücretine ilave olarak 5 x 15 TL üzerinden 75 TL fazla çalışma ücreti alması gereklidir. Resmi tatillerde çalışılması durumunda ise ödenecek mesai ücreti bir günlük yevmiyenin iki katı kadar olacaktır. NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM? doğumluyum. 7500 prim günüm var. 1988'de staj için sigorta yapıldı. İşe başlangıç tarihi. Bu durumda ne zaman emekli olabilirim? Yaşar KUYUCU Asıl işe başlangıç tarihiniz olan tarihine göre emekliliğiniz hesaplanacaktır. Staj başlangıcı emeklilikte geçerli değildir. 25 yıl, 57 yaş ve 5900 prim gün şartlarına tabisiniz. 14,5 ay askerliği borçlanıp öderseniz 25 yıl, 56 yaş ve 5825 prim gün şartlarına tabi olabilirsiniz. Bu durumda, askerliği öderseniz tarihinde, ödemezseniz tarihinde emekli olabilirsiniz. Yasal Uyarı Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz. Ayrıntılar için lütfen tıklayın. Katkı Bobrek nakilli hastalar emekli olabilir mi? Böbrek nakilli hastalar emekli olabilir mi? Yayımlandığı 16 Aralık 2010 günü yürürlüğe giren yeni yönetmelik gereğince, artık renal transplantasyon yani böbrek naklinin oranı yüzde 40’tan yüzde 70’e çıkarıldı. Bu değişiklik sonrasında artık malulen emekli edildikten sonra böbrek nakli olan SSK ve Bağ-Kur’luların malullük aylıkları kesilmeyecek. Yüksek tansiyon hastası malulen emekli olabilir mi? Örneğin tansiyon, kolesterol, aslım, şeker hastalığı gibi problemlerin hepsi ayrı ayrı değerlendirildiğinde bir kişide toplandığında rahatsızlık durumuna göre bunların toplamı yüzde atmış ve üzerine çıkıyorsa bu kişi malulen emekli olabilir. Tek böbreği olmayan emekli olabilir mi? Tek böbrek için alınabilecek en yüksek oran % 30.. Diğer böbreğiniz sağlıklıysa da % 10.. Erken emeklilikten yararlanabilmeniz için % 40 veya üzeri oranlı raporunuzun olması gerekiyor. Malüllük raporu nasıl alınır? Bu raporun alınabilmesi için kişilerin ilk olarak bulundukları il veya ilçedeki SGK merkezlerine başvurmaları ve yetkili hastanelere sevk edilmeleri gerekir. Kişiler doğrudan hastaneye başvurarak rapor almak yerine SGK’ya başvurarak sevklerini gerçekleştirmelidirler. Tansiyon hastası rapor alabilir mi? Bugünden itibaren yürürlüğe girecek yeni düzenlemeye göre, milyonlarca tansiyon hastasının büyük bölümünün kullandığı Anjiotensin Reseptör Blokörü ARB’ adlı grupta yer alan tansiyon ilaçları ile kolesterol ve trigliserid düşürücü ilaçlar artık uzman doktor raporu olmadan reçetelendirilip eczaneden alınamayacak. Şeker ve tansiyon hastaları malulen emekli olabilir mi? Diyabet hastalarına getirilen imkânlar arasında malulen emeklilik de bulunuyor. Şeker hastalığının en az üç organına zarar verdiği ve çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği tespit edilen hastalar, en az 10 yıl sigortalı ve 1800 gün prim gününe sahip olmaları halinde SGK’den malulen emekli olabiliyor. Malulen emeklilik için 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 prim günü şartlarının yanı sıra, en az yüzde 60 oranında çalışma gücü kaybına uğramış olmak gerekiyor. Yönetmelik ekinde yer alan hastalık listesinde tanımlanan hipertasiyon hastalarının, çalışma gücünün yüzde 60'ını kaybetmiş olduğu kabul 6, 2013Yüksek tansiyon hastaları malulen emekli olabilir mi?Örneğin tansiyon, kolesterol, aslım, şeker hastalığı gibi problemlerin hepsi ayrı ayrı değerlendirildiğinde bir kişide toplandığında rahatsızlık durumuna göre bunların toplamı yüzde atmış ve üzerine çıkıyorsa bu kişi malulen emekli ve tansiyon hastası malulen emekli olabilir mi?Maksimum medikal, cerrahi ve perkutan tedaviye rağmen, NYHA evre 3-4 semptom ve bulguları olan İnvaziv olarak ölçülmüş kardiyak indeksi nin altında, pulmoner kapiller kama basıncı 18 mmHg üzerinde olan kalp yetmezliği olan hastalar malulen emekli emeklilik hangi hastalıkları kapsıyor 2021?HANGİ HASTALIKLARDA MALULEN EMEKLİ OLUNUR?Görme azlığıRetina kanamalarıİşitme hastalığıGastrointestinal ve tansiyon hastaları emekli olabilir mi?Ülkemizde şeker hastalığı olanlara erken emeklilik imkanı var. Bunun için çalışma gücünün yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması ve en az 1800 gün prim emeklilik şartları hangi hastalıkları kapsiyor?Ayrıca epilepsi/sara, parkinson sendromu, serebral palsi, demans, beyin tümörleri, Multiple Skleroz Ms, anemi, karaciğer sirozu, denge bozukluğundan kaynaklı tek başına ayakta duramama haliyle birlikte yaşanan işitme kaybı, görme azlığı, retina kanamaları, uzuv kayıpları, organ nakilleri, Behçet hastalığı, …%40 raporla emekli olunabilir mi?Bu açıdan, sağlık kurulu raporuna göre çalışma gücü kaybı; – Yüzde 50 ila yüzde 59 arasında olan sigortalılar 16 yıllık sigortalılık süresi ve en az gün, – Yüzde 40 ila yüzde 49 arasında olanlar ise 18 yıllık sigortalılık süresi ve en az gün şartlarını yerine getirdiklerinde emekli rahatsızlığı olan malulen emekli olabilir mi?MALULEN EMEKLİLİK İÇİN GEREKEN ŞARTLAR NELER? Kanser, organ nakli, çalışmayı engelleyen genetik hastalıklar, Parkinson, MS, kara, kalp yetmezliği, demans, Alzheimer, astım, bazı psikiyatrik hastalıklar ve uyku bozuklukları gibi nedenlerle malul aylığı bağlanabilmekte. Soru Mitral kapak kalp hastalığım var. Bir de doğuştan tek böbrekliyim. Sol bacağımda toplar damar tıkanıklığı, belimde altı adet disk kayması, ayrıca tansiyon ve beyinde iki kılcal damarda kireçlenme var? SSK başlangıcım 2006’da oldu. 4000 gün primim var. ● Ayten DAĞLICA Cevap Emeklilik seçeneklerinizi şu şekilde sıralayabiliriz 1 Rahatsızlıklarınız en az yüzde 60 oranında işgücü kaybınıza yol açmışsa ve ilk defa sigortalı olduğunuz tarihte yoksa, malulen emekli olabilirsiniz. 2 Sigorta başlangıç tarihinde malul derecesinde en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı rahatsızlığınız varsa, malulen emekli olamazsınız. Ancak 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olarak 2021’de 15 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 3 Yüzde 60 oranında işgücü kaybınız yok ancak yüzde 40-59 arasında işgücü kaybınız varsa, vergi indirim hakkı alıp 400 gün daha prim ödeyerek, priminizi 4400 güne tamamlamanız şartıyla, 2026’da 20 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. ASKERLİK SÜRENİZ EMEKLİLİK ŞARTLARINI DEĞİŞTİRMEYE YETMİYOR Soru Staj girişim 1 Kasım 1994, ilk prim ödeme tarihim 2001’in 3 dönemi olarak görülüyor. Askerliğimi 21 Şubat 1998 ile 21 Ağustos 1999 tarihleri arasında yaptım. Bu durumda askerlik borçlanması yapmam, bana ne gibi fayda sağlar? ● Mustafa ÇELİK Cevap Emekli olmak için 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 7000 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç tarihinizi 7 Eylül 1999’a götürecek kadar askerlik süreniz olmadığından, askerlik borçlanması emeklilik şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. KANSER HASTALARININ PEK ÇOĞU MALUL SAYILIYOR Soru Kanser hastasıyım. 2800 gün primim var. Ocakta, 10 yılım doluyor. Malulen emekli olabilir miyim? ● Filiz ÇAKI Cevap Malulen emekli olmak için 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Kanser hastalarının çoğu malul sayılıyor. Kanser türünüz malul sayılmanızı gerektiriyorsa, 1800 günden fazla priminiz olduğundan, Ocak 2020’de 10 yıl sigortalılık sürenizi dolduracağınız tarihte malulen emekli olabilirsiniz. 2475 GÜN DAHA PRİM ÖDEYİP 58 YAŞINIZI DOLDURACAKSINIZ Soru 1981 doğumluyum. 1 Aralık 1998 sigorta girişimle 3500 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olabilirim? ● Kerem KAMIŞ Cevap Emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 2475 gün daha prim ödeyerek priminizi, 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşını dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 100 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün. 70 GÜN ASKERLİK BORÇLANMASI MART 2021’DE EMEKLİ EDER Soru Mart 1969 doğumluyum. SGK girişim Temmuz 1991’de oldu. 5900 gün prim ödemem var. Askerliğimi ne kadar saydırsam, yaşı öne çekebilirim? Hangi tarihe emekli olurum? ● Yusuf YALÇIN Cevap Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerlik sürenizin 70 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. Priminiz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de 52 yaşınızı dolduracağınız Mart 2021’de emekli olabilirsiniz. EMEKLİLİK İÇİN 60 YAŞINIZI BEKLEYECEKSİNİZ Soru 1 Aralık 1980 doğumluyum. Esnafım. 2004 yılında Bağkur’um başladı. Esnaflığa devam etmekteyim. Emekli olmak için primimin kaç gün olması gerekiyor? Kaç yaşında emekli olurum? ● Hasan KOCABIYIK Cevap Emekli olmak için 25 tam yıl 9000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 5400 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 62 yaşınızda emekli olmanız da mümkün.

tansiyon hastaları emekli olabilir mi